06/05/2009 - Vorige week werd minister van Klimaat en Energie Paul Magnette aan de tand gevoeld in de Commissie voor het Bedrijfsleven. Bruno Tobback stelde de minister ook twee duidelijke vragen, de eerste betreffende de geruchten over de overname van SPE door EDF.

De Britse eigenaar van SPE Luminus, het bedrijf dat een vijfde van de Belgische gezinnen bedient, spreekt momenteel met het Franse staatsenergiebedrijf EDF over de overname van de aandelen van die Britse eigenaar in SPE.

Bruno Tobback: De Belgische markt evolueert steeds meer naar een nog groter monopolie dan vóór de liberalisering. EDF en Suez hebben allebei als hoofdaandeelhouder, in één geval zelfs als meerderheidsaandeelhouder, de Franse Staat. België is stilaan een kleine afdeling aan het worden van een groot Frans energieconglomeraat. De Belgische regering zou moeten vasthouden aan het laatste beetje controle dat ze nog kan uitoefenen om de bescherming van Belgische gezinnen en bedrijven te garanderen.

Beschouwt de minister EDF en Suez als verbonden bedrijven via hun aandeelhouderschap? Zal de minister trachten om de overname van SPE door EDF te verhinderen of minstens te omkaderen met de nodige garanties? Ik heb een heel duidelijke voorkeur voor het verhinderen ervan.

Antwoord Paul Magnette : In 2007, had SPE-Luminus 12,6 procent van de elektriciteitsmarkt in handen en Electrabel (GDF-Suez) 74,7 procent. De Franse Staat is voor 35,6 procent aandeelhouder van GDF-Suez en voor 84,7 procent van EDF.

Indien EDF de aandelen van Centrica overneemt, behelst dit 51 procent van de aandelen in SPE-Luminus, terwijl 49 procent van de aandelen in handen van Belgische aandeelhouders blijft. Het feit dat de Franse Staat in beide gevallen de referentieaandeelhouder is, betekent niet dat beide vennootschappen verbonden ondernemingen zijn. De CREG is voortaan bevoegd om de energiemarkt te monitoren en elk concurrentievervalsend gedrag te signaleren. Vervolgens kan er bij prijszetting onmiddellijk worden ingegrepen. Er is reeds een aantal maatregelen getroffen dat productieconcurrentie in de hand moet werken, met lagere prijzen tot gevolg. Het aantal leveranciers dat actief is op de Belgische markt, neemt toe en vermindert het aandeel van de zogenaamde historische monopolisten.

Bruno Tobback: De minister is blind voor de realiteit in de energiesector. Hij zegt dat het aantal leveranciers op de Belgische markt toeneemt. De overname van SPE-Luminus gebeurt door een bedrijf dat dezelfde hoofdaandeelhouder heeft als de grote concurrent op het vlak van elektriciteitsproductie, met name GDF Suez. Als bovendien EDF in de toekomst in ons land gascentrales wil installeren om in concurrentie te gaan met GDF Suez, moet EDF het hiervoor benodigde aardgas aankopen bij de enige leverancier van aardgas op de Belgische markt, GDF Suez!

Ondertussen blijft minister Magnette beweren dat alles wel in orde zal komen. Gelooft de minister nu echt dat deze constructie in de toekomst zal leiden tot een energielandschap waarbij de consument meer keuzevrijheid heeft en waarbij de overheid greep zal kunnen uitoefenen op de tarieven? Wel integendeel, België zal gedomineerd worden door twee grote spelers die de hele markt in handen hebben, terwijl de overheid hierop alleen maar kan toekijken. En ondertussen heeft de minister de mond vol van het afromen van de energiewinsten van de monopolisten, maar in praktijk gebeurt er helemaal niets.

Bruno Tobback: Naast de bijdrage van 250 miljoen euro die de regering oplegt aan de kernenergiesector, eist zij bijkomend een identieke bijdrage vanwege de energiesector. In zijn beleidsbrief beloofde de minister met dit bedrag via publiek-private samenwerking een begrotingsfonds te zullen oprichten met het oog op energiebesparing. Wat is hiervan de stand van zaken?

Paul Magnette : De regering heeft in de begroting 2009 twee maatregelen ingeschreven om de concurrentie in de elektriciteitsproductie te versterken en de monopoliewinsten af te romen. Het is de bedoeling om in 2009 de energiesector opnieuw een bijdrage van 250 miljoen euro te vragen. Daarnaast zijn we van plan om een fonds op te richten voor de financiering van investeringen en uitgaven met betrekking tot federale energiebesparende maatregelen, in het bijzonder in het kader van een publiekprivate samenwerking. Dat fonds zal gespijsd worden met een aanvullende bijdrage van 250 miljoen euro van de energiesector. Na een grondig onderzoek zal de regering beslissen aan welke investeringen de voorrang zal worden gegeven. Wat die maatregelen betreft, houden we onder meer rekening met de uitkomst van de gedingen die bij het Grondwettelijk Hof aanhangig zijn gemaakt.

Bruno Tobback: De conclusie is dus dat er van die 250 miljoen euro winstafroming nog niets terechtkwam, noch van die 250 miljoen euro investeringen in energiebesparing. Het eerste dossier ligt bij het Arbitragehof, het andere in Parijs. De regering heeft daar duidelijk geen haast mee.